Stefan Effenberg jawił się jako piłkarz niepokorny, szczery i nieustraszony, gotów narzucić swoją wolę grze poprzez odwagę, agresję i naturalną autorytarność. Już jako 18-latek, w sezonie 1997/98, jego talent został dostrzeżony przez nowego trenera Borussii Mönchengladbach, Wolf Wernera, który wprowadził go do pierwszej drużyny. Już wtedy było jasne, że Effenberg nie wpisuje się w stereotyp niemieckiego pomocnika. W wieku zaledwie 20 lat dowodził drużyną Gladbach, która była cieniem swojej świetności z lat 70., a mimo to potrafił błyszczeć. Jednak szybko stało się oczywiste, że Effenberg kierował się wyłącznie własnymi zasadami. Nie przejmował się, czy konfrontuje się z kolegą z drużyny, czy z sędzią – jeśli coś mu się nie podobało, wyrażał swoje niezadowolenie, a czasem tracił panowanie nad sobą. Kartki, kłótnie i napięcia towarzyszyły mu niemal wszędzie.
Po zaledwie trzech latach FC Bayern Monachium dostrzegł w nim potencjał. Przenosiny do stolicy Bawarii wydawały się idealną platformą do osiągnięcia globalnej sławy, i przez pewien czas tak właśnie było. Grał znakomicie, strzelał bramki, asystował i stopniowo stawał się niezastąpiony w drużynie. Jednak nawet w niemieckim rekordziście pod względem mistrzostw jego zachowanie nie uległo zmianie. Effenberg nie chciał po prostu dopasować się do systemu, co prowadziło do powtarzających się konfliktów z trenerami i kolegami z zespołu. Sezon 1991/92 był doskonałym przykładem: Bayern przeżywał katastrofalny okres, walcząc o utrzymanie aż do trzeciego od końca meczu, by ostatecznie zakończyć sezon na rozczarowującym dziesiątym miejscu, a przez szatnię przewinęło się trzech trenerów. W obliczu odejścia kilku doświadczonych liderów, w szatni brakowało jasnej hierarchii. Effenberg, już wówczas reprezentant kraju, dążył do roli przywódczej, do której nie był jeszcze gotów, co szybko zrażało do niego trenera Juppa Heynckesa. Spór osiągnął punkt kulminacyjny, gdy Effenberg rzekomo krzyknął: „Hej Heynckes, wyjdźmy na zewnątrz!”. Wkrótce potem człowiek, który później poprowadzi Bayern do potrójnej korony, odszedł, a pierwszy pobyt Effenberga w Monachium dobiegł końca.
Dwa nierówne lata we włoskiej Fiorentinie, obejmujące zarówno spadek, jak i natychmiastowy awans, zwieńczył moment, który na zawsze wpisał Effenberga w annały piłkarskiej historii. Nie była to bramka ani trofeum, lecz pojedynczy gest, który przemienił go z już wówczas kontrowersyjnej postaci w „wroga publicznego numer jeden”. Podczas Mistrzostw Świata w USA w 1994 roku, 25-letni Effenberg był u szczytu formy: fizycznie dominujący, technicznie błyskotliwy i należący do najlepszych pomocników Europy. Jednak nagłówki gazet nie dotyczyły jego występów, lecz incydentu, który do dziś go prześladuje. W ostatnim meczu grupowym przeciwko Korei Południowej Niemcy prowadzili 3:0 do przerwy, ale w drugiej połowie, rozgrywanej w 48-stopniowym upale Dallas, przewaga zaczęła się topnieć, gdy Koreańczycy zbliżyli się do remisu. Ostatecznie Niemcy wygrali 3:2, ale kibice nie byli zachwyceni bezbarwną postawą obrońców tytułu. Swoje niezadowolenie wyrazili gwizdami, szczególnie w środku drugiej połowy. Kiedy wyczerpany Effenberg został zmieniony przez selekcjonera Bertiego Vogtsa w 75. minucie i zastąpiony przez Thomasa Helmera, rozległ się prawdziwy chór buczenia. Zamiast zignorować hałas, Effenberg – wyczerpany i zirytowany – odwrócił się w stronę trybun i pokazał środkowy palec. Nie opuścił go, biegnąc w stronę ławki rezerwowych. Effenberg stał na swoim, spokojny, zdecydowany i wyzywający, wbijając prowokacyjny gest w twarze oszołomionych widzów. Choć nagranie z tego zdarzenia nigdy się nie pojawiło, środkowy palec „Effego” stał się jednym z najbardziej trwałych obrazów w historii niemieckich mistrzostw świata.
Konsekwencje były szybkie. Krajowa prasa wrzała oburzeniem, a DFB szybko nałożyło środki dyscyplinarne. Tej nocy prezydent DFB Egidius Braun i Vogts – już pod ostrzałem krytyki – debatowali nad losem kapitana. Ostatecznie Effenberg został uczyniony przykładem, decyzja, która do dziś budzi kontrowersje wśród graczy z tamtej ery. Tamta drużyna z 1994 roku nie była zgranym zespołem, lecz zbiorem ego. Afera z Bodo Illgnerem i spór o żony zawodników już wcześniej podgrzewały atmosferę, a publiczny konflikt między kapitanem Matthäusem a Vogtsiem pogłębiał podziały. Franz Beckenbauer, obecny na miejscu jako felietonista „Bilda”, nieustannie rzucał kąśliwe uwagi w stronę swojego następcy. „Vogts był zdruzgotany” – wspomina dokument ARD o porażce drużyny w USA w 1994 roku. W miarę postępu turnieju Vogts zmagał się z dyscypliną i złamanym zaufaniem; ostatecznie Effenberg musiał zapłacić cenę. Kiedy odmówił publicznych przeprosin, został wykluczony z kadry i odesłany do domu pierwszym samolotem. Bez zawieszenia, bez grzywny – po prostu upokarzający bilet w jedną stronę. Większość graczy uważała karę za nieproporcjonalną do „błahej sprawy”, a wydalenie Effenberga pogłębiło podział między Vogtsiem a drużyną. „Wtedy musieliby wyrzucić co najmniej czterech lub pięciu innych” – powiedział później Mario Basler w ARD, odnosząc się do feralnego incydentu z środkowym palcem. Ostatecznie drużyna DFB sensacyjnie zakończyła udział w turnieju jako obrońca tytułu w ćwierćfinale przeciwko Bułgarii. A Effenberg? Jego kariera reprezentacyjna praktycznie się zakończyła. Mecz z Koreą Południową okazał się jego ostatnim oficjalnym występem dla DFB. Poza dwoma meczami towarzyskimi we wrześniu 1998 roku przeciwko Malcie i Rumunii, kiedy pod wodzą Vogtsa ponownie założył koszulkę reprezentacji Niemiec na 180 minut – kariera Effenberga w DFB dobiegła końca. Nie z powodu kontuzji, nie z powodu braku formy, ale dlatego, że nie potrafił opanować się przez dwie sekundy.
Nawet po zawieszeniu Effenberg nie przeprosił. Zamiast okazywać skruchę, rozpoczął serię kolejnych skandali, które stawały się coraz częstsze i poważniejsze. Po drugim, trzyletnim pobycie w Borussii Mönchengladbach – być może najbardziej spokojnym i stabilnym okresie jego kariery – ponownie odezwał się Bayern Monachium. Oferta była zbyt kusząca, by ją odrzucić, pomimo niejednoznacznego pierwszego epizodu w Monachium. Z czysto sportowego punktu widzenia, ruch ten opłacił się znakomicie. Effenberg, niekwestionowany lider i filar drużyny, poprowadził Bayern do trzech kolejnych tytułów mistrza Niemiec w latach 1999-2001 oraz do długo wyczekiwanego triumfu w Lidze Mist
